Diniy ekstremistik harakatlar va mafkuralarning tarixiy ildizlari, manbalari va ijtimiy millari.

  1. Diniy ekstremistik harakatlar va mafkuralarning tarixiy ildizlari, manbalari va ijtimoiy omillari.
  2. Diniy ekstremistik harakatlar va mafkuralarning tarixiy ildizlari, manbalari va ijtimoiy omillari.
  3. Individual terrrizm, inqilbiy terrrizm, diniy terrrizm va davlat terrrizmi.
  4. Knservatizmning tarixiy shakllari.
  5. Liberalizmning tarixiy ildizlari va asoschilari.
  6. Liberalizmning tarixiy ildizlari va asoschilari.

Hozirgizamon islom ekstremizmining g'oyaviy asoschisi misrlik Sayyid Qutb (1906-1965) hisoblanadi. U ilk ekstremistik tashkilotlardan bo'lgan "Musulmon birodarlar"ga asos solib dunyoda islom davlatini barpo qilish va jamiyatni to'laligicha islomlashtirishdek regressiv g'oyalarni ilgari suradi.

Ta'kidlash joizki, diniy ekstremizm ba'zi totalitar xristian sektalarga ham tegishlidir. Xususan "tashabbuskor baptistlar", "yaxvechilar", "pyatidesyatniklar" umuman qonuniy hokimiyat va dunyoviy qonunlarni tan olmaydi. Ular insonlarni o'ta shafqatsizlik bilan ado etiladigan ibodatlarga, dunyo ne'matlaridan voz kechishga va tarkidunyochilikka chaqiradilar.

Diniy ekstremizm yoki ashaddiy aqidaparastlik turli ko'rinishlarda namoyon bo'lishi mumkin. Masalan, Ol'sterdagi "ul'tra" protestantlar, Yaqin va O'rta Sharqdagi "Musulmon-birodarlar", Markaziy Osiyo va Kavkazda paydo bo'lgan vahhobiylar va boshqalar. Ular jamiyatga va qonunlarga deyarli bir uslubda qarshi kurash olib boradi.

Islm fundamentalizmi va ekstremizmi tmnidan asl islmiy gumanistik g'yalarning qadrsizlantirilishi.

Islm fundamentalizmi va ekstremizmi tmnidan dunyoda amalga oshirilayotgan turli an'anaviy va noan'anaviy tahdidlar tufayli asl islmiy gumanistik g'yalarning qadrsizlanishi kuzatilmoqda va bu quyidagi holatlarni keltirib chiqarmoqda:

- jamiyatda murosasizlikni kuchayishiga;

- siyosiy tuzumda beqarorlikni yuzaga kelishiga;

- zoravonlikni kuchayishiga va inson taqdirini keyingi o'ringa qo'yilishiga;

- inson huquqlarining inkor etilishiga;

- jamiyatda fikr, e'tiqod, so'z erkinliklarining chegaralanishiga olib kelmoqda.

Jamiyatda islm fundamentalizmi va ekstremizmigaqarshi maqsadli kurashni xohish va siyosiy iroda bo'lsagina tashkillashtirish mumkin. Mazkur kurash inson huquqlarini toptamaydi, fikr, so'z, matbuot va boshqa erkinliklarga tajovuz qilmaydi. Ekstremizmga qarshi rejali kurash quyidagi omillar mavjud bo'lsagina amalgam oshishi mumkin:

1 - uyushgan jinoiy g'oyalarga qarshi kurash borgn taqdirda;

2 - kurashilayotgan g'oyalar sud tartibi asosida jinoiy deb topilgan bo'lsa.



  124   125   126   127   128   129   130   131   132   133   134   135   136   137   138   139  

Neknservatizmning iqtisdiy, siyosiy, ijtimiy shadagi ustuvr tamyillari. | Xristian demkratiyasining kelib chiqishi va tarixiy shakllanish bsqichlari. | XX asrning xirlarida xristian demkratlari harakatining fallashuvi. | Assiy belgilari. | Ttalitar-avtritar mafkuralar tiplgiyasi. | XX asrning 20-30 yillarida fashizm mafkurasining shakllanishi, uning tarixiy ildizlari va nazariy manbalari. | Individual terrrizm, inqilbiy terrrizm, diniy terrrizm va davlat terrrizmi. | Terrrizm etikasi. | Zamnaviy terrrizm strategiyasi va antiterrr strategiyasi. | Xalqar terrrizm - umumbashariy muamm. |

© um.co.ua -